„Lokalna odporność: Jak samorządy radzą sobie z kluczowymi wyzwaniami?” – tak brzmiał temat wtorkowych obrad Okrągłego Stołu podczas Krynicy Forum 2026. Do dyskusji zasiedli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, parlamentarzyści i eksperci. Organizatorzy za priorytet uznali tematy ochrony ludności i obrony cywilnej, zmian klimatycznych oraz bezpieczeństwa żywnościowego.

W obradach wzięli udział między innymi: wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, posłowie Anna Pieczarka i Patryk Wicher czy radny województwa małopolskiego – Jan Duda.

Uczestnicy próbowali odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób działania samorządów miałyby odzwierciedlać rozwiązania systemowe. Bo jak wiadomo, teoria nie zawsze idzie w parze z praktyką.

Bezpieczeństwo to współpraca

W ostatnim czasie regularnie odbywają się krajowe treningi reagowania w ramach Akademii OLiOC, dzięki którym mieszkańcy zyskują niezbędną wiedzę o tym, jak się zachować podczas sytuacji kryzysowej. Uczestnicy Okrągłego Stołu stwierdzili, że jednostki samorządu terytorialnego muszą mieć coraz większe kompetencje, środki finansowe i możliwości organizacyjne.

– Jako przewodniczący Komisji Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa Publicznego Sejmiku Województwa Małopolskiego szczególną wagę przywiązuję do współpracy samorządów ze służbami ratowniczymi, organizacjami społecznymi i lokalnymi przedsiębiorcami. Nie możemy też zapominać o bezpieczeństwie żywnościowym. Małopolska ma ogromny potencjał rolniczy, a lokalni producenci i krótkie łańcuchy dostaw mogą odegrać bardzo ważną rolę w sytuacjach kryzysowych. […] Naszym zadaniem jest budowanie systemu, który będzie skuteczny nie tylko na papierze, ale przede wszystkim w codziennym życiu i w chwilach rzeczywistego zagrożenia – powiedział Jan Duda.

Co jest również niezbędne podczas sytuacji nadzwyczajnych? Niezawodne funkcjonowanie placówek medycznych. Mowa nie tylko o gotowości do przyjęcia więcej pacjentów, lecz także o przygotowaniu na wypadek braku energii, wody, leków bądź materiałów medycznych. Radny województwa małopolskiego, Marek Wierzba, zwrócił uwagę na niezbędną współpracę szpitali, samorządów, służb ratowniczych, przedsiębiorstw komunalnych i mieszkańców, która warunkuje powodzenie tego procesu.

Z kolei radny Piotr Dziurdzia położył nacisk na kondycję psychiczną zwłaszcza młodego pokolenia, ponieważ to przede wszystkim ludzie odpowiadają za skuteczność systemu bezpieczeństwa. Według niego musimy budować odporność społeczną, a trudno o to bez umiejętności radzenia sobie z trudnościami i wyzwaniami.

Wojewoda Klęczar podczas Krynicy Forum: gotowość zaczyna się od lokalnych struktur

Chociaż w obliczu ostatnich napięć geopolitycznych nasza uwaga skierowana jest w stronę wojny w Ukrainie, wojewoda małopolski przypomniał, że sytuacje kryzysowe to nie tylko konflikty:

– Gotowość do reagowania na sytuacje kryzysowe zaczyna się od lokalnych struktur. Intensywne opady deszczu, powódź błyskawiczna, osuwiska czy susza to zjawiska, które stawiają przed samorządami szereg wyzwań. To bardzo ważne, by zarówno przygotowanie, jak i zdolność do reagowania, były w centrum strategii jednostek samorządu terytorialnego.

Dodał, że Rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej realizowany jest już drugi rok, a tylko w tym do Małopolski trafiło 415 milionów złotych.

Inwestycja musi być skuteczna

Podczas obrad eksperci podkreślili jednak, że sukcesu nie definiuje tylko poziom wydatkowanych środków. Zwrócili uwagę na konieczność angażowania organizacji pozarządowych, instytucji naukowych i środowisk obywatelskich.

W przypadku rozmowy o bezpieczeństwu żywnościowym padł postulat ochrony tradycyjnych targowisk, lokalnych przetwórni, magazynów i chłodni. Uczestnicy upatrują szansy dla rolników również we współpracy ze szkolnymi stołówkami. Po pierwsze, placówki wspierałyby lokalnych producentów, po drugie – taka sieć byłaby przydatna w czasie kryzysu.

Każdy z głosów miał jeden cel: uświadomić, że na bezpieczeństwo składa się wiele czynników, a jego podstawą jest bezpieczeństwo.

A jeśli nie znacie wydarzenia Krynica Forum, zerknijcie do artykułu: Krynica Forum trwa. Debaty o przyszłości Małopolski.